Thư viện ArduinoOTA: update firmware ESP32 không cần dây

ArduinoOTA là thư viện tích hợp sẵn trong Arduino-ESP32 cho phép nạp firmware qua WiFi từ Arduino IDE — không cần rút USB. Một khi config xong, board ESP32 hiện trong Tools → Port giống cổng COM ảo. Bài này hướng dẫn từ setup đến best practice cho production.

1. ArduinoOTA hoạt động thế nào?

ESP32 chạy code ArduinoOTA.begin() + ArduinoOTA.handle() trong loop. Khi Arduino IDE chọn cổng "network" và nhấn Upload:

IDE phát mDNS broadcast tìm ESP32.
ESP32 trả lời với IP + hostname.
IDE upload firmware mới qua TCP port 3232.
ESP32 ghi firmware vào phân vùng OTA dự phòng.
Reboot vào firmware mới.

Nếu firmware mới crash → ESP32 tự rollback về phân vùng cũ (nếu enable).

2. Code setup tối thiểu

#include 
#include 

void setup() {
  Serial.begin(115200);
  WiFi.begin("SSID", "PASS");
  while (WiFi.status() != WL_CONNECTED) delay(500);
  Serial.println(WiFi.localIP());

  ArduinoOTA.begin();
  Serial.println("OTA ready");
}

void loop() {
  ArduinoOTA.handle();
  // ... code chính của bạn
}

Restart IDE sau khi nạp lần đầu qua USB. Vào Tools → Port — bạn sẽ thấy esp32-XXXXXX at 192.168.x.x trong network ports.

3. Setup nâng cao

void setup() {
  // ... wifi ...

  ArduinoOTA.setHostname("esp32-phong-khach");
  ArduinoOTA.setPassword("otaSecret123");
  // Hoặc dùng MD5 hash để password không lộ trong code:
  // ArduinoOTA.setPasswordHash("21232f297a57a5a743894a0e4a801fc3");

  ArduinoOTA.setPort(3232);   // mặc định 3232

  ArduinoOTA.onStart([]() {
    String type = (ArduinoOTA.getCommand() == U_FLASH) ? "firmware" : "SPIFFS";
    Serial.println("Start update " + type);
  });

  ArduinoOTA.onEnd([]() {
    Serial.println("\nOTA done");
  });

  ArduinoOTA.onProgress([](unsigned p, unsigned t) {
    Serial.printf("%u%%\r", (p * 100) / t);
  });

  ArduinoOTA.onError([](ota_error_t error) {
    Serial.printf("Error[%u]: ", error);
    if (error == OTA_AUTH_ERROR)    Serial.println("Auth Failed");
    else if (error == OTA_BEGIN_ERROR) Serial.println("Begin Failed");
    else if (error == OTA_CONNECT_ERROR) Serial.println("Connect Failed");
    else if (error == OTA_RECEIVE_ERROR) Serial.println("Receive Failed");
    else if (error == OTA_END_ERROR)  Serial.println("End Failed");
  });

  ArduinoOTA.begin();
}

4. API tóm tắt

Hàm	Mục đích
`begin()`	Khởi động OTA service
`handle()`	Gọi mỗi loop để xử lý update
`setHostname(name)`	Đặt tên hiện trong IDE (mDNS)
`setPassword(p)`	Mật khẩu plaintext
`setPasswordHash(h)`	Mật khẩu MD5 hash
`setPort(port)`	Đổi port (mặc định 3232)
`onStart(cb)`	Callback khi bắt đầu update
`onEnd(cb)`	Callback khi xong
`onProgress(cb)`	Callback mỗi packet (in %)
`onError(cb)`	Callback khi lỗi
`getCommand()`	U_FLASH hoặc U_SPIFFS

5. Partition scheme — bắt buộc cho OTA

Arduino IDE → Tools → Partition Scheme. ESP32 cần phân vùng kép app0/app1:

Default 4MB with spiffs: app0 1.2MB, app1 1.2MB, SPIFFS 1.5MB. OTA ✓.
Minimal SPIFFS: app0/1 1.9MB mỗi, SPIFFS 190KB. OTA ✓, app lớn.
No OTA (Large APP): app 2MB, SPIFFS 1.5MB. OTA ✗.
No OTA (Huge APP): app 3MB. OTA ✗.

Nếu firmware > 1.2MB và OTA fail, đổi sang Minimal SPIFFS.

6. Auto-reconnect WiFi trong khi OTA

Nếu WiFi rớt giữa OTA → update fail. Khuyến nghị:

void loop() {
  if (WiFi.status() != WL_CONNECTED) {
    Serial.println("WiFi lost, reconnecting...");
    WiFi.reconnect();
    delay(1000);
    return;
  }
  ArduinoOTA.handle();
  // ... code khác
}

7. Network port không hiện trong Arduino IDE

Vấn đề phổ biến — Windows firewall chặn mDNS:

Mở Firewall: Allow "Arduino IDE" và "Java(TM) Platform" qua Private network.
Hoặc tạm tắt firewall, test xem có hiện không.
Linux/Mac: cài avahi-daemon (Linux) hoặc Bonjour (Mac có sẵn).
Cùng subnet — máy tính và ESP32 cùng wifi.

Workaround: tạm dùng WebOTA (ElegantOTA) — upload qua trình duyệt, không cần mDNS.

8. Rollback an toàn

ESP-IDF có feature "rollback verify" — nếu firmware mới boot lỗi (panic, watchdog) trong vài giây đầu, ESP32 tự về firmware cũ. Arduino-ESP32 mặc định không enable — phải config:

// Trong setup, sau khi mọi thứ OK:
esp_ota_mark_app_valid_cancel_rollback();

Nếu code chính chưa được "mark valid" trong N giây từ boot, ESP32 rollback.

9. So sánh với WebOTA và HTTP OTA

Phương pháp	Setup	Phù hợp
ArduinoOTA	Dễ nhất, qua IDE	Dev personal
WebOTA (ElegantOTA)	Upload .bin qua trình duyệt	Người dùng cuối cập nhật
HTTP OTA	ESP32 tự GET từ server	Deploy hàng loạt
HTTPS OTA	Như trên + TLS	Production thương mại

10. Lỗi thường gặp

"Auth failed": sai password.
"No response": ESP32 không chạy ArduinoOTA.handle() đủ thường xuyên (block trong code).
Update fail giữa chừng: WiFi yếu, sụt nguồn, hoặc firmware quá lớn.
Sau OTA boot fail: firmware mới crash → rollback (nếu enable) hoặc nạp lại USB.

Liên quan

Bài hướng dẫn full: ESP32 OTA update qua WiFi (ArduinoOTA). Xem thêm ESPAsyncWebServer để dùng kèm ElegantOTA cho web upload.